بسم الله الرحمن الرحيم فن دوازدهم از مقاله پنجم در علم حيل كه آن عبارتست از معرفت اصولى كه بدان اظهار امور غريبه از حركات و آلات قادر باشند و علم نقل مياه و جر اثقال و آلات حروب در اين فن داخل شده و ما در چند فصل ببعضى از آن اشاره كنيم : فصل اول در آلات حيلتى كه ابناى موسى محمّد و حسن و احمد استخراج كرده‌اند اگر خواهيم قدحى سازيم كه چون مقدارى از آب يا شراب آنجا ريخته باشيم اگر مقدار مثقالى بر آن زياده كنيم هر چه در اين قدح باشد ريخته شود ، مثلا فرض كنيم قدح آب را ا ب و برو انبوبه ح د سازيم چنان كه طرف انبوبه